Biyolojik Sabotaj: Giyilebilir Plastiklerin (Polyester) Hormonal Maliyeti

Çoğu insan beslenmesine, içtiği suya ya da aldığı takviyelere dikkat eder. Ancak “ikinci cildimiz” olan kıyafetlerimizin biyolojik maliyetini genellikle göz ardı ederiz. Modern tekstil endüstrisi, maliyetleri düşürmek ve dayanıklılığı artırmak adına bizi polyester yani aslında “giyilebilir plastik” giymeye alıştırdı. Bugün, bir Ar-Ge mühendisi gözüyle, vücut yazılımınızı sessizce sabote eden bu sentetik liflerin anatomisini inceliyoruz. Polyester Nedir? (Plastik Bir Zırh İçindesiniz) Polyester, özünde bir petrokimya ürünüdür; teknik olarak bir termoplastik polimerdir (PET). Yani içtiğiniz su şişesiyle giydiğiniz “şık” tişörtün kökeni aynıdır. Cildimiz ise sadece bir örtü değil, vücudumuzun dış dünyayla etkileşim kuran, nefes alan ve emilim yapan en büyük organıdır. ...

3 Ocak 2026 · 3 dk · batuylabatma

Alarm Ertelemenin Biyolojik Maliyeti: Güne Neden Yorgun Başlıyoruz?

Çoğumuzun sabah rutini aynı savaşla başlar: Çalan bir alarm ve ona karşı kazanılan “5 dakikalık” sahte zaferler. Ancak o “erteleme” tuşuna her bastığınızda, vücudunuzun biyolojik işletim sistemine ağır bir hata komutu gönderdiğinizi biliyor musunuz? Bugün, bir Ar-Ge mühendisi titizliğiyle, her sabah kendinize uyguladığınız bu “biyolojik sabotajın” perde arkasını ve sistemden nasıl çıkılacağını inceliyoruz. Uyku Ataleti (Sleep Inertia) Nedir? Vücudumuz bir makine değildir; “AÇ/KAPAT” tuşuyla anında çalışmaz. Sağlıklı bir uyanma sürecinde, vücut alarmdan yaklaşık bir saat önce vücut ısısını yükseltmeye ve uyanıklık hormonu olan kortizolü salgılamaya başlar. Bu, sistemin yavaş yavaş “önyükleme” (boot up) yapmasıdır. ...

30 Aralık 2025 · 3 dk · batuylabatma